Średniowieczne manuskrypty to nie tylko domena mężczyzn. Wiemy, ile przepisały kobiety

24 marca 2025, 17:58

Średniowieczne manuskrypty nieodmiennie kojarzą się z mrówczą pracą mnichów w skryptoriach. Wiemy jednak, że ich kopiowaniem zajmowali się nie tylko mnisi, ale i mniszki. Na przykład w 2019 roku opisywaliśmy badania, które dowiodły, że mniszki miały swój udział w tworzeniu luksusowych iluminowanych manuskryptów. Jak duży jednak był to udział? Zbadania tego zagadnienia podjęli się naukowcy z Wydziału Lingwistyki Uniwersytetu w Bergen, a wyniki swojej pracy opisali na łamach Humanities & Social Sciences Communications.



Młodzi i zapominalscy

24 marca 2009, 09:35

Choć to zaskakujące, okazuje się, że luki pamięciowe występują częściej u ludzi młodszych niż starszych. O dziwo to ci pierwsi mają problem z przypomnieniem sobie, gdzie np. położyli komórkę lub o czym mówili/myśleli przed kilkoma sekundami.


W Gdańsku odkryto unikatową płytę nagrobną z wizerunkiem rycerza

3 lipca 2025, 07:51

W Gdańsku, pod nieistniejącym budynkiem lodziarni „Miś” na ul. Sukienniczej 18, archeolodzy znaleźli wapienną płytę nagrobną z przedstawieniem rycerza z XIII wieku. Niewysoki – jak na obecne standardy – mężczyzna trzyma miecz i tarczę, a sposób ich przedstawienia sugeruje, że widzimy tu kogoś, kto ma władzę. Zdaniem archeolog Sylwii Kurzyńskiej, jest to jedyna tego typu płyta w Polsce.


Historia (jądra) lubi się powtarzać

18 maja 2009, 08:55

Dziennikarz El Mundo José Maria Zavala utrzymuje, że Adolf Hitler nie był jedynym europejskim dyktatorem XX w., który przez dłuższy czas funkcjonował z jednym tylko jądrem. Towarzystwa dotrzymał mu generał Francisco Franco. Obaj zostali okaleczeni w tym samym czasie – w 1916 r., przy czym ten ostatni został ranny podczas bitwy pod El Biutz koło Ceuty.


Szukał robaków, znalazł wielki srebrny skarb z czasów sprzed założenia Sztokholmu

14 października 2025, 09:30

Wędkarz szukający robaków w pobliżu swojego domku letniego w Sztokholmie, trafił na wielki srebrny skarb pochodzący z czasów sprzed założenia miasta. To pierwszy średniowieczny srebrny skarb znaleziony w stolicy Szwecji i jeden z największych skarbów w tym kraju. W jego skład wchodzi 6 kilogramów srebrnych monet, pierścieni, wisiorków i paciorków ukrytych w miedzianym kociołku.


POChP powoduje osłabienie zdolności poznawczych

8 lipca 2009, 07:53

Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP), najczęstsze chroniczne schorzenie układu oddechowego człowieka, może powodować i pogłębiać osłabienie zdolności intelektualnych - udowadniają lekarze z Mount Sinai School of Medicine.


Prawdziwe oblicze endometriozy. Współwystępuje z nią 661 innych chorób

16 lutego 2026, 09:13

Analiza dokumentacji medycznej olbrzymiej liczby kobiet cierpiących na endometriozę wykazała, że z chorobą tą współwystępuje aż 661 innych chorób i są to schorzenia z niemal wszystkich kategorii wymienianych w Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób (ICD). Chorób współwystępujących jest więc znacznie więcej, niż sądzono, co pokazuje, jak bardzo złożona i dewastująca organizm oraz życie kobiety jest endometrioza.


Nowa książka po 34 latach

25 sierpnia 2009, 09:42

"Schwytanie Cerbera" to pierwszy od 34 lat nowy kryminał z serii o detektywie Herkulesie Poirot. Choć jego autorka, Agatha Christie, nie żyje od 33 lat, udało się złożyć w spójną całość zapiski z notatników i maszynopisów sprzed 60 lat. Odkryto je w domu letnim królowej kryminału w Greenway w hrabstwie Devon.


Zagadka szczątków rozwiązana. Zidentyfikowano kolejnych członków zaginionej wyprawy

11 maja 2026, 10:03

Była majowa noc 1859 roku, gdy brytyjski oficer marynarki Francis Leopold McClintock niemal się potknął o kości rozrzucone na Wyspie Króla Williama. Przy szczątkach znalazł dokumenty wystawione na Harry'ego Peglara, oficera z HMS Terror odpowiedzialnego za takielunek. Przez następne 166 lat naukowcy kłócili się, czy to naprawdę Peglar. Szczątki odziane były w resztki munduru, nie pasujące do stopnia Peglara. McClintock wiedział jedno, jego czwarta z kolei wyprawa poszukiwawcza zakończyła się – przynajmniej częściowym – sukcesem. Trafił oto na ślad zaginionej ekspedycji Franklina.


Przechodzi z matki na dziecko

13 października 2009, 10:14

Po raz pierwszy naukowcy dowiedli, że 28-letnia matka, która zmarła na białaczkę, podczas ciąży przekazała komórki nowotworowe swojej córce. Dokonali tego specjaliści z Instytutu Badań nad Rakiem w Surrey (Proceedings of the National Academy of Sciences).


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk